Ocieplenie piwnic oraz ścian fundamentowych: styrodur czy aqua?


Przez niewłaściwie docieplenie piwnic oraz ścian fundamentowych łatwo doprowadzić do sytuacji, w której część ciepła będzie uciekać z budynku do ziemi. Chcąc wyrównać utracone ciepło zwiększa się wówczas ogrzewanie, co sprawia, że rosną koszty utrzymania domu. Aby nie uszczuplać swojego portfela o niepotrzebne wydatki, warto już w porę zadbać o właściwe docieplenie piwnic oraz ścian fundamentowych.

Po co ocieplać piwnicę?

Ocieplenie piwnicy, oprócz wspomnianych już walorów finansowych, może również pomóc w zwiększeniu funkcjonalności domu. Coraz więcej osób, decyduje się bowiem na stworzenie w piwnicy dodatkowego pomieszczenia, w którym czas będą spędzać nie tylko stare szpargały i rowery, ale także domownicy. Piwnicę często wykorzystuje się jako siłownie, gabinety do pracy czy dodatkowe pokoje mieszkalne. Aby jednak było to możliwe, należy właściwie ocieplić podziemne pomieszczenie.

Ocieplenie wewnętrzne czy zewnętrzne?

Piwnicę można ocieplić układając warstwę odpowiednich materiałów po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie budynku. Które rozwiązanie wybrać? Jeżeli naszych celem jest termiczna izolacja już stojącego domu to, z racji utrudnionego dostępu do zewnętrznej ściany piwnicy, stosuje się ocieplenie wewnętrzne. Jeżeli ściana nie jest zawilgocona, można od razu układać ocieplenie, w przeciwnym wypadku  należy w pierwszej kolejności ścianę osuszyć.


Jeżeli natomiast dom jest w fazie budowy, wtedy najlepszym rozwiązaniem jest ocieplenie zewnętrzne. Pozwala to na ułożenie warstwy izolacyjnej, ciągnącej się od fundamentów budynku do jego dachu. Unika się w ten sposób mostków izolacyjnych. Warstwa termoizolacyjna osłania wówczas izolację przeciwwilgociową przed szkodnikami, zasypywaniem czy korzeniami.

Grubość warstwy termoizolacyjnej

Jedną z najważniejszych decyzji, którą należy podjąć przed ocieplaniem piwnicy jest wybranie grubości warstwy termoizolacyjnej. Grubość należy wybrać w taki sposób, żeby spełniała Warunki Techniczne, czyli przepisy określające parametry domów stawianych w Polsce.

Maksymalna grubość ocieplenia wynosi:

  • 0,25 W/(m2.K) dla pomieszczeń, w których temperatura nie spada, poniżej 16 stopni Celsjusza, 
  • 0,45 W/(m2.K) dla pomieszczeń, w których osiągana będzie temperatura na poziomie od 8 do 16 stopni Celsjusza.

Przedstawione wartości odnoszą się do ścian wychodzących ponad poziom gruntu. Dla ścian znajdujących się całkowicie pod ziemią nie ma jednoznacznie ustalonych przepisów. Przy takim rodzaju ścian, należy jednak pamiętać, że pomimo tego, że ciepło ucieka z nich wolniej (izoluje go po części ziemia przylegajaca do ściany) nie warto zmniejszać grubości warstwy izolacyjnej, bo taka oszczędność będzie w pomieszczeniu odczuwalna.

Pod uwagę należy również wziąć materiał, z którego ściany piwnicy zostały wykonane. Takie ściany wykonuje się zazwyczaj z któregoś z czterech rodzajów bloczków - betonowych, silikatowych, keramzytobetonowych lub z ceramicznych. Każdy z tych materiałów ma inny opór cieplny, im niższy, tym grubszą warstwę izolacyjną należy ułożyć.

Piwnica to nie tylko ściany

Przy ocieplaniu piwnicy należy brać pod uwagę każdą otaczają piwnicę powierzchnię. W pierwszej kolejności należy pamiętać o podłodze, która jest najszybciej narażona na utratę ciepła. Jeśli natomiast do piwnicy przylegać będą inne pomieszczenia, w których nie chcemy, aby utrzymywana była wysoka temperatura, wówczas izolację musimy położyć również na ścianie oddzielającej od siebie te dwa pomieszczenia. W przeciwnym razie nie otrzymamy pożądanej temperatury lub będziemy musieli  włożyć w jej zapewnienie więcej energii, a co za tym idzie również więcej pieniędzy.

A co z sufitem? Jeżeli w piwnicy utrzymywać będziemy taką samą temperaturę co na parterze, wówczas nie musimy układać izolacji na suficie. Jeśli w piwnicy mają panować inne warunki niż w wyższej kondygnacji, wtedy izolacja stropu będzie niezbędna. Kolejną kwestią, na którą szczególnie trzeba zwrócić uwagę, jest ocieplenie dodatkowego wejścia do piwnicy. Jeżeli można się do niej dostać bezpośrednio z zewnątrz, to miejsce będzie wymagało odpowiedniego ocieplenia. Należy wówczas ułożyć przed odsłoniętą ścianą gruby pas termoizolacji, a następnie, aby zminimalizować ryzyko zniszczenia i poprawić estetykę, przykryć go płytami chodnikowymi. Innym, często pomijanym miejscem, które warto ocieplić, jest opaska domu. Dodatkowy pas ocieplający warto umieścić pod jej powierzchnią. Jest to wskazane szczególnie tam, gdzie fundamenty znajdują się pod strefą przemarzania.

Ocieplenie ścian fundamentowych

Nieocieplone ściany fundamentowe skutecznie odprowadzają ciepło z budynku do ziemi. To kolejne miejsce, gdzie wraz z ciepłem, z domu mogą uciekać pieniądze. Termoizolację ścian fundamentowych wykonuje się na dwa sposoby. W pierwszym z nich układa się grubą warstwę izolacji pod posadzką przyziemną. Minimalna szerokość takiej izolacji, powinna być nie mniejsza niż metr od wewnętrznego obrysu ścian zewnętrznych. Zazwyczaj jednak wykorzystuje się pasy izolacji o szerokości dochodzącej do półtora metra. Druga metoda zakłada ułożenie warstwy termoizolacyjnej jako równoległej do ściany fundamentowej, pionowej ściany. Izolacja jest wówczas dosłownie przyklejona do ściany fundamentowej. Mocuje się ją bowiem za pomocą zaprawy klejącej, po wewnętrznej stronie budynku. Po przymocowaniu ocieplenia należy jego górną warstwę przykryć zagęszczoną podsypką piaskową.

Materiały ocieplające

Na rynku znajdziemy wiele materiałów, które z powodzeniem mogą nam posłużyć, jako izolacja. Dwoma, które w szczególności nadają się do tego typu prac, są styropian typu aqua oraz styrodur. Czym się od siebie różnią i do czego należy je wykorzystywać?

Styropian typu aqua charakteryzuje wysoką odpornością na wodę, dlatego świetnie spisuje się wszędzie tam, gdzie występuje zwiększona szansa na kontakt z wilgocią. Dlatego też styropian tego typu dobrze izoluje ściany fundamentowe. Niewielkie kanaliki drenażowe na powierzchni styropianu pozwalają na skuteczne odprowadzanie wody. Inną cechą tego materiału jest wysoka odporność na ściskanie, co przydaje się, gdy materiał izoluje ściany fundamentowe. Aqua jest w stanie wytrzymać nawet 200 hPa, więc bez problemu poradzi sobie z naciskającą na niego glebą. Ten rodzaj izolacji powstaje w zautomatyzowanym procesie, dzięki czemu można mieć pewność, że każda płyta, będzie miała dokładnie takie same cechy. W ten sposób unikniemy nieszczelności i mostków termicznych. Za m3 tego rozwiązania należy zazwyczaj zapłacić od dwustu do trzystu złotych.

Do ocieplenia piwnicy, lepszym rozwiązaniem będzie natomiast polistyren ekstrudowany, zwany również styrodurem Materiał ten składa się z licznych, niewielkich i ciasno upchanych komórek, dzięki temu świetnie nadaje się do izolacji termicznej. Jest znacznie skuteczniejszy niż standardowy styropian czy wełna mineralna. Zewnętrzna powierzchnia tego materiału jest zupełnie gładka, co pozwala na znacznie łatwiejsze wkomponowanie go w budynek. Styrodur jest także bardzo odporny na ściskanie. Najbardziej gęste warianty polistyrenu ekstrudowanego mogą wytrzymać nawet około 700 hPa. Styrodur jest odporny na nasiąkanie i w tym parametrze również przoduje na rynku materiałów termoizolacyjnych. Natomiast dzięki wysokiej wytrzymałości na nacisk, polistyren ekstrudowany nie odkształci się nawet jeśli użyjemy go do ocieplenia podłogi w garażu czy domowej siłowni.

Materiał ten ma także inną, ważną dla wielu osób cechę, czyli zwiększenie bezpieczeństwa w czasie pożaru. Na etapie produkcji do polistyrenu ekstrudowanego dodaje się składniki opóźniające zapłon. Jeśli w budynku powstanie pożar, styrodur nie zapłonie od razu, pozwalając tym samym na skuteczną ewakuację i akcję pożarniczą. Z ogniem związana jest jeszcze jedna cecha tego materiału, mianowicie ekologiczność. Pod wpływem wysokich temperatur styrodur topi się i ulega całkowitemu zwęgleniu. Dzięki temu nadmiar styroduru niewykorzystany podczas budowy lub pochodzący z rozbiórki domu, można w całości poddać recyklingowi, nie zaśmiecając środowiska. Styrodur jest rozwiązaniem posiadającym liczne zalety i takim, które w najważniejszych cechach, znacząco przewyższa konkurencję. Ile trzeba zapłacić na m3 takiej izolacji? W polistyrenie wyróżniamy kilka rodzajów, różniących się od siebie przede wszystkim grubością. W zależności od wariantu, który wybierzemy za m3 styroduru zapłacimy od 400 do nawet 700 złotych. Jakość, którą otrzymamy, jest jednak warta tej ceny.